ملا محمد مهدي النراقي ( مترجم : مجتبوي )
383
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي )
و از آنهاست : استهزاء و مسخره كردن استهزاء اين است كه آدمى گفتار يا كردار يا صفات و خلقت مردم را به قول يا به فعل يا به ايماء و اشاره طورى نقل و حكايت و بازگو كند كه سبب خندهء ديگران شود ، و البتّه اين عمل از ايذاء و تحقير و آگاهانيدن بر عيوب و نقائص مردم خالى نيست ، و اگر اين كار در حضور شخص مورد استهزاء نباشد ، متضمّن غيبت نيز خواهد بود . و باعث اين صفت و عمل يا عداوت است يا تكبّر و كوچك شمردن شخصى كه به او استهزاء مىشود ، در اين صورت از رذائل قوهء غضبيّه است . و يا به قصد خندانيدن و دلشاد كردن مالداران و اهل دنياست از راه طمع در چركهاى دست آلودهء آنها و به دست آوردن پاره اى از اموال حرام ايشان . شكَّى نيست كه اين خوى و عمل شيوهء اراذل حزب شياطين است كه بهره اى از دين و ايمان ندارند ، زيرا اينان سخن دروغين بر هم مىبندند و به كارهاى تعجّبآور دست مىزنند ، قيد و قلادهء جوانمردى و آزادگى از گردن برمىدارند ، و پرده هاى شرم و حيا را در برابر ديدهء مردم خردمند مىدرند ، و عيوب و نقائص و لغزشهاى مسلمانان را آشكار و علنى مىسازند ، و افعال نيكان و اخيار را چنان نقل و حكايت مىكنند كه باعث مضحكهء فرومايگان و اشرار گردد ، و صفات خوبان و ابرار را به رسواترين صورت در انظار مردم تقليد مىكنند . بدون ترديد مرتكب اين افعال به مراحل بسيار از انسانيّت دور است ، و مستوجب عقوبت دنيا و عذاب آخرت خواهد بود ، و در ديدهء اهل خرد و دانش لحظه اى از خوارى و پستى بر كنار نيست ، و در